Vitaminler: A Vitamini

Vitaminler: A Vitamini

  İlk tanınan vitaminlerden olan A vitaminin kimyasal yapısı balık yağından kristalleştirerek ayrılması sonucu bulunmuştur. En zengin kaynağı karaciğerdir. Diğer kaynakları ise; yeşil yapraklı sebzeler, havuç, yumurta, kayısı, süt, tereyağı ve domatestir. Ekmek, et ve tavukta ise çok az miktarda bulunmaktadır.
  

  A vitaminin vücutta kullanılan formu retinoldür. Diğer formlar vücutta retinole dönüştürülmektedir. A vitamininin ince bağırsaklardan emilebilmesi için yağ ve safranın bulunması gerekmektedir. Safra kesesi yetersizliklerinde, çölyak hastalığı gibi hastalıklarda A vitamini emilimi güçleşmektedir. Diyette yağdan gelen enerjinin %7’den az olması durumunda A vitaminin emilimi yok denecek kadar azdır.
 

 A vitaminin vücuttaki işlevleri ise aşağıda yer almaktadır;

  • En önemli işlevi gözün farklı ışıklarda görmesini desteklemesidir. Bu sebeple A vitamini yetersizliğinde gece körlüğü oluşmaktadır.
  • Embriyonik olarak beyin, omurga, göz, kalp, dudaklar ve kemiklerin gelişiminde rol oynamaktadır.
  • Kansere karşı koruyucudur.
  • Vücutta kullanılan T4 tiroid hormonunun sentezlenmesinde görev almaktadır.
  • Enfeksiyonlara karşı koruyucudur ve bağışıklık sisteminde koruyucu olan hücrelerin üretimi için gereklidir.
A vitamini yetersizliğinde ortaya çıkan hastalıklar aşağıdaki gibi sıralanmaktadır;
  • Gece körlüğü: En bilinen eksiklik belirtisidir. Tedavi edilmediği takdirde kalıcı körlük gelişebilmektedir.
  • Ülser: A vitamini yetersizliğinde mide ve bağırsakları öreten dokuda zayıflama görülmektedir ve buna bağlı olarak ülser gelişmektedir.
  • Enfeksiyon hastalıklarına yakalanma riski artmaktadır.

A vitamini gereksinimi;

  A vitaminine duyulan ihtiyacın saptanması vitamin yetersizliğine bağlı belirtilerin iyileştirilmesi esas alınarak bulunmuştur. ABD Tıp Enstitüsüne göre önerilen günlük tüketim standardı (Mcg: mikrogram);
 

  • 0-6 ay: 400 Mcg
  • 7-12 ay: 500 Mcg
  • 1-3 yaş: 300 Mcg
  • 4-8 yaş: 400 Mcg
  • 9-13 yaş erkek: 600 Mcg
  • 14-18 yaş erkek: 900 Mcg
  • 9-13 yaş kız: 600 Mcg
  • 14-18 yaş kız: 700 Mcg
  • 19+ erkek: 900 Mcg
  • 19+ kadın: 700 Mcg
  • Gebe: 770 Mcg
  • Emzikli: 1300 Mcg olarak belirtilmiştir.

 Enfeksiyon hastalıklarında A vitamini gereksinimi artırılmalıdır.

Dyt. Kerime Bade Turan
Form Assist Diyetisyeni