Düşük FODMAP Diyeti Nedir

Düşük FODMAP Diyeti Nedir?

Düşük FODMAP diyeti nedir? diye merak edenleri bu yazıya alıyoruz.Bu içeriği okumadan önce, önceki haftalarda yazmış olduğum irritabl bağırsak sendromu hakkındaki yazımı okumanızı tavsiye ediyorum. FODMAP diyetini İBS gibi sindirim sistemi hastalıklarını iyileştirmede yardımcı bir beslenme tedavi yöntemi olarak kullanıyoruz.

Düşük FODMAP diyeti, fermente edilebilir kısa zincirli karbonhidrat içeren besinlerin diyetteki miktarını en aza indirgemektedir. Bu besinlerin tamamen diyetten çıkartılması yerine, bireyin huzursuzluğunu en aza indirecek düzeye getirmesini istiyoruz. Hastalık semptomların diyetle ne ölçüde azaltılabilirliği bireyler arasında değişkenlik göstermektedir.

Besinler sindirim ve bağırsak hastalıklarının yaygın bir tetikleyicisi olabiliyor. Bu nedenle bize iyi gelmeyen bazı besinlerin kısıtlanması oluşabilecek şikayetleri de önlememizi kolaylaştırıyor.

Düşük FODMAP Diyeti Nedir? : F’OD’MA’P’

“Fermente” edilebilir “Oligosakkaritler”, “Disakkaritler”, “Monosakkaritler” ve “Polyoller” (Fermentable oligosaccharides, disaccharides, monosaccharides and polyols) şeklinde tanımlanıyor.

Düşük FODMAP diyeti esaslarına genel olarak bakacak olursak;

FODMAP bileşenleri genel olarak karbonhidrat kaynaklarından oluşmaktadır.  FODMAP’i içeren besinler tüketildiğinde ince bağırsakta zayıf emilirler, yine buradaki bakteriler tarafından hızlı fermente edilerek gaz şişkinlik gibi rahatsızlıklar ortaya çıkarabilirler. Kolonda fermentasyona uğrayabildikleri için fermente edilebilir olarak adlandırılmaktadır.

-Zengin fruktoz/glikoz içeriği olan besinleri kısıtlamak

-Laktoz içeren besinlerden uzak durmak

-Tam tahıllı ürünleri ve oligosakkarit içeriği olan kurubaklagilleri kısıtlamak

-Meyvelerden ve polyollardan fakir bir menü oluşturmak esastır.

Düşük FODMAP Diyetinin Ne Gibi Faydaları Var?

Düşük FODMAP diyetini uydulamanın faydaları, IBS’li binlerce insanda 30’dan fazla çalışmada test edildiği belirtiliyor.

Irritabl bağırsak sendromunun belirtilerini, (mide ağrısı, şişkinlik, reflü ve bağırsak hareketleri dahil) geniş ölçüde iyileştirebilir.

Diğer birçok çalışma FODMAP diyetinin şişkinlik, ishal ve kabızlığın tedavisine yardımcı olabileceğini göstermiştir.

Yaşam kalitesini artırıyor:

İBS hastaları; hasta oldukları dönem boyunca yaşadıkları semptomlar nedeniyle oldukça düşük yaşam kalitesine sahip olduklarını bildirmektedirler. FODMAP diyeti uygulayan hastalar bu noktada semptomların iyileştiğini ve günlük hayatlarını daha iyi geçirdiklerini söylüyorlar. Ancak şunu da belirtmekte fayda var; düşük FODMAP diyetinin IBS’li kişilerde enerji seviyelerini arttırabileceğini gösteren bazı kanıtlar vardır, ancak bu bulguyu desteklemek için plasebo kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır.

Düşük FODMAP Diyetini Kimler Yapmalı ?

Şimdi buranın altını çizmekte fayda var: Eğer herhangi bir sindirim ve bağırsak problemi yaşamıyorsanız FODMAP diyetini uygulamak fayla yerine zarar verebiliyor aman dikkat! Sağlık otoriterleri IBS teşhisi konulmadıkça bireyin bu diyeti uygulamasını sakıncalı buluyor .Üstelik hastalık tanısı konduysa da bu FODMAP beslenme tedavisini kendi başınıza bilinçsiz bir şekilde uygulamamalısınız. İlgili hekiminize ve diyetisyeninize danışmanızda fayda var.

Düşük FODMAP Diyet Nasıl Yapılır? 

Düşük FODMAP diyeti aslında biraz karışık. Bu nedenle aşamaları iyi özümseyip sürece ağır adımlarla başlamak gerekiyor.

Aşama 1: Kısıtlama

Bu aşama, tüm yüksek FODMAP yiyeceklerini diyetinizde en aza indirebilmeyi içerir.

Bu diyeti izleyen kişiler çoğu zaman tüm FODMAP’lerden uzun süreli sakınmaları gerektiğini düşünüyor, ancak bu aşama sadece yaklaşık 3-8 hafta sürmeli. Bunun nedeni, bağırsak sağlığı için günlük beslenmeye FODMAP’lerin dahil edilmesinin önemli olmasıdır.

Kısıtlanması gereken FODMAP besinleri:

Oligosakkaritler: Tam tahıllı, kepekli buğdaylı ürünler; baklagiller

Soğan, sarımsak, enginar gibi fruktandan zengin besinler

Lahana, Brüksel lahanası gibi galaktanlar

Disakkaritler: Süt ve süt ürünleri

Monosakkaritler:  Fruktoz içeriği yüksek besinler; elma, armut, şeftali, karpuz, kuru üzüm gibi meyveler ile bal. Paketli olarak satılan ürünlerde yer alan yüksek fruktozlu mısır şurubu da bu gruba dahil.

Polyoller: sorbitol, mannitol, laktitol, ksilitol, eritritol, maltitol ve izomalt gibi şeker alkolleri. Bunlar yapay tatlandırcılarda bulunur.

Bazı hastalarda diyeti uygulamaya başladıktan sonraki hafta şikayet ve semptomlarda iyileşmeler görülürken, bazı hastalarda ise birkaç hafta beklemek gerekiyor. Bu noktada kişinin kendi kendini takip edebilmesi çok önemli. Sindirim semptomlarından yeterince kurtulduğunuzu düşünüyorsanız ikinci aşamaya geçebilirsiniz.

Bu diyetle 8 haftaya kadar bağırsak semptomlarınızda iyileşme görülmediyse; tekrar tahlil ve tetkikler yaptırmalısınız.

Aşama 2: Yeniden Giriş

Bu aşama, yüksek FODMAP gıdalarının sistematik olarak tekrar kullanılmasını içerir. Birey birinci aşamaya başladıktan 4-5 hafta sonra solunum testine sokulur ve yasaklanan veya kısıtlanan besinler (bal, elma, fasulye gibi) teker teker bireysel koşullara uygun olarak diyete eklenir.

Bu uygulamanın amacı hangi tür FODMAP besinlerini tolere edebileceğinizi belirlemek. Çünkü besinleri tolere etme düzeyi her birey için farklı olmakla birlikte ne düzeyde tolere edebildiği de değişkenlik gösterir.

Bu adımı, sizi uygun besinler konusunda yönlendirebilecek ve izleyecek  bir diyetisyen ile gerçekleştirmeniz önerilir. Aynı zamanda bu aşama hangi besinleri yeniden diyetinize ekleyeceğinizi belirlemenize yardımcı olabilir.

Aşama 3: Kişiselleştirme

Bu aşama, bireyin artık uzun vadede yaşam tarzı haline getireceği beslenme düzenine adapte olmaya çalıştığı süreçtir. Diyet çeşitliliğini ve esnekliğini artırmak için bu son aşamaya geçmek önemlidir. Bu nitelikler uzun vadeli uyumluluk, yaşam kalitesi ve bağırsak sağlığının iyileştirilmesiyle bağlantılıdır.

Düşük FODMAP Diyeti Nedir? :SONUÇ

Düşük FODMAP diyetini kafamıza göre yapmıyoruz. İBS, crohn hastalığı, ülseratif kolit ve bazı gastrointestinal hastalıklarda yararlı olabileceği düşünülüyor. Bu nedenle bu tür rahatsızlıklar ve semptomları bulunuyorsa uzmana danışarak uygulamayı düşünebilirsiniz.

Her bünyede hastalığın farklı semptomları görülebileceği gibi, iyileşme süresinde de farklılıklar mutlaka görülecektir. Bu nedenle kendimizi iyi takip etmek ve hangi besinleri tolere edip edemediğimizi gözlemlemek tedaviyi olumlu yönde etkileyecektir.

FODMAP diyetini 8 haftadan uzun bir sürede yapmak fayda yerine zararlara sebep olabilir. Bu nedenle iyileşme sürecini iyi takip etmek gerekir.

Diyet mutlaka konu ile ilgili tecrübeli bir diyetisyen tarafından hazırlanmalı ve takibi yapılmalı.

Dyt. Berrin KOLSUZOĞLU

FormAssist Diyetisyeni

Dilerseniz bir önceki yazımıza https://formassist.net/mini-atistirmaliklar/ linki üzerinden ulaşabilirsiniz.

Ücretsiz olarak indirin

Formassist uygulamasını indirmek için hemen mağazasına gidin!



1
Selam,
Sana nasıl yardımcı olabiliriz?
Powered by