Yağ Dokusu, Çevre Kirleticileri ve Obezite

Yağ dokusu vücudumuzda dışarıdan görüldüğü gibi aslında iç organların çevresinde de bulunan vücudun enerji deposudur. Yağ doku için enerji deposu denilse de karbonhidrat ve yağ metabolizmasının dengesi için yağ dokusuna ihtiyaç vardır. İnsülin hormonunun yağ dokusunu uyarması ile glikoz yağ olarak depolanır, yağ hücreleri aynı zamanda stres altında depoladığı bu yağ asitlerinden enerji sağlar. Yağ dokusu, leptin ve adinopektin gibi iştah baskılayıcı bazı faktörleri de salgılayarak iştah kontrolünü sağlar. 

Çevre kirleticileri yağ içersinde yüksek oranda birikirler. Kirleticilerin yağ dokusunda depolanması, yağ dokusunun fonksiyonunda bozulmalara, hormon salgılarının değişmesine, aşırı derecede yağ depolanmasına ve sonuç olarak hem yağ depolanmasının artması hem iştah baskılayıcı hormon dengesini bozması nedeniyle obeziteye neden olur. Çevresel kirleticiler; pestisitler/herbisitler, endüstriyel ve evsel atıklar, plastikler, kimyasal deterjanlar, yakılan ateş kalıntıları, kozmetik ürünleri  ve bunlara sıklıkla maruz kalıyoruz. 

Kirleticileri ağız yoluyla, nefes yoluyla veya deri yoluyla vücuda girmektedir. Özellikle gıdalarla kitleticilerin vücuda alımı daha fazladır. Eğer yüksek yağlı diyetle beraber kirleticilere maruz kalınıyorsa sonuçlar daha kötü olmaktadır. 

  • Yağ hücrelerinin sayısının artması
  • Yağ hicrelerini boyutunun artması
  • İştah baskılayıcı hormonların dengesinin bozulması
  • Besin tercihlerini etkileyen faktörlerin salgılanmasının bozulması
  • Bazal metabolik hızın değişmesi
  • Yağ depolanmasının artması
  • İnsülin direncinin gelişmesi bu sonuçlardan bazılarıdır ve bunlar obeziteye neden olmaktadır.

En çok anne karnındaki bebeklerde bu sonuçların görüldüğü araştırmalarca gösterilmiştir.

Kirleticilerin birikmesi sadece obezite değil kansere kadar bir çok metabolik hastalıkta rol oynamaktadır. Vücuttaki yağ dokusunu azaltmak sağlıklı bir diyet ile mümkün. Yağ dokusunun azalması ile birlikte vücuttaki birikim az olacağından bu etkilerden korunabilirsiniz. Maruz kalınan kirleticileri hayatımızdan çıkarmak veya azaltmak, besinlerle alınanları kısıtlamak bu yöndeki en önemli adım olacaktır. Obezite sadece aşırı gıda tüketimiyle meydana gelmemekte ve diğer faktörler bu durumu hızlandırmaktadır. 

Dyt. Meltem Pınar YILDIRIM

Form Assist Diyetisyeni