Diyet Posası Nedir? Kaynakları Nelerdir?

Diyet Posası Nedir?

  1. Posa, vücutta sindirilemeyen ve kan dolaşımına emiliminin yapılamadığı kompleks karbonhidratlardan oluşmaktadır.
  2. Diğer karbonhidratlar gibi enerji dönüştürülemez ve kullanılmadan vücuttan atılır.
  3. Diyet posası, sindirim sistemindeki hem mekanik hem fizyolojik işlevleri nedeniyle çok önemli bir yer tutmaktadır.
  4. Sağlıklı yaşamın devamı ve bazı hastalıklardan korunmada ve hastalıkların tedavisinde kullanımı önemlidir.
  5. Doğal besinlerden alınması gerekmektedir böylece gerekli olan besin ögeleri ve besin ögesi olmayan ögeler (prebiyotikler gibi) vücuda alınmaktadır.
  6. Vücuttaki fizyolojik etkilerine göre çözünür posa ve çözünmez posa olarak ikiye ayrılmaktadır.
  7. Çözünen posa ve çözünmeyen posa besinlerde bir arada bulunurlar.
  8. Çözünür posa diyet posasının %12-50’sini oluşturmakta ve kan seviyelerinin düşmesine yardımcı olmaktadır.
  9. Besinlere yumuşak ve yapışkan bir kıvam vermektedirler.
  10. Kurubaklagiller, bezelye, yulaf, arpa, elma, portakal gibi birçok meyvede ve psyllium’da vardır.
  11. Çözünmez posa, bitki hücre duvarlarının yapısında yer almaktadır.
  12. Suyu yapısında tutarak maddelerin bağırsak içerisindeki hareketini arttırmaktadır.
  13. Dışkıya yumuşaklık ve hacim vererek bağırsakları çalıştırmakta ve kabızlığı önlenmektedir.
  14. Bağırsak hareketlerini hızlandırdığı için artık ve zararlı maddeler vücuttan hızlıca uzaklaştırılır.
  15. Tam buğday unu, buğday köpeği, meyve kabukları, kök sebzeler ve bir çok sebzede bulunmaktadır.

Posa Kaynakları Nelerdir?

  • Sırasıyla yüksek posa içeriğine sahip besinler kuru baklagiller, sert kabuklu meyveler, tahıllar, sebzeler ve meyvelerdir.
  • Çiğ besinler daha çok posa içermektedir ve kabuklu besinler kabuksuzlara göre daha fazla posa içermektedir.
  • Yulaf kabuğu, psyllium, turunçgillerden elde edilen lifler, buğday, mısır, pirinç, arpa kepeği de posa kaynağıdır.

Posa ve Hastalıklar

  • Besin emilimi, kolesterol dengesi, karbonhidrat ve yağ metabolizması, dışkı hacmi, bağırsak yapısı ve bağışıklık sistemi ile posa yakından ilişkilendirilmektedir.
  • Mide boşalmasını geciktirmekte, iştahı baskılamakta, ince bağırsaktan besin emilimini artırmaktadır.
  • Posanın sağlık üzerine etkileri kesindir ve mutlaka günlük olarak yeteri kadar tüketilmelidir.
  • Posanın kalın bağırsak kanserinde koruyucu olduğu bilinmektedir. Çözünür posa, bağırsak mikrobiyotasını iyileştirerek zararlı bakterilerin üremesini önlemektedir ve kansere neden olan zararlı maddelerin uzaklaştırılmasında görev almaktadır.
  • Günlük posa alımının %13 artırılması ile kalın bağırsak kanserinin %31 azalabileceği bildirilmektedir.
  • Posa içeren besinler aynı zamanda kanserden koruyan bileşikleri içermektedir.
  • Özofagus kanser riskini azalttığına dair çalışmalar bulunmaktadır.
  • Posa tüketimi kan kolesterol seviyelerini düşürmektedir ve kalp damar hastalıklarının görülme riskini azaltmaktadır.
  • Yulaf, arpa, pirinç kabuğu gibi besinlerde bulunan maddeler kolesterolü düşürmektedir.
  • Tam tahıllı besinler ve meyvelerden gelen posanın kalp damar hastalıklarını gelişimini özellikle azalttığı söylenmektedir.
  • Diyabet ile yakından ilişkili olan posalı besinler düşük glisemik indekse sahip olduklarından kan şekeri dengesinin sağlanmasına yardımcı olmaktadır.
  • Posa, kana karbonhidrat geçisini yavaşlatmakta ve dengenin sağlanmasına yardımcı olmaktadır.
  • Yüksek posa ile beslenme ağırlık kaybı sağlanmasında etkili olmaktadır.
  • Posa, su tutmaktadır ve enerji düşük bir besin ögesidir.
  • Çiğneme süresini uzatarak tokluk hissinin oluşması için zaman yaratmakta böylelikle sesin alımını azalttığından vücut ağırlığını korumaya yardımcı olmaktadır.

Günlük Tüketilmesi Gereken Posa Miktarı Nedir?

  • 20 yaş üstü sağlıklı kişiler için günlük 25-30 gram posa alınması önerilmektedir.
  • Çocuklar için net bir sayı verilmemekle birlikte 2 yaşından büyük çocuklar için günlük yaşlarına 5 gram eklenmesi gerektiği belirtilmektedir.
  • Posa tüketimi ile mutlaka yeteri miktarda su alınmalıdır.
  • Gereğinden fazla posa tüketimi şişkinliğe sebep olmakta ve  vitamin ve mineral emilimi azalmaktadır.
  • Yeteri miktarda posa alabilmek için yeterli ve dengeli bir beslenme programı takip etmek yeterlidir.
  • Çeşitli besinlerle beslenmek, öğünleri dengeli olarak tüketmek yeterli posa alımını sağlamaktadır ve yeterli sıvı tüketimi posanın etkinliğini artırmaktadır.


Dyt. Meltem Pınar Yıldırım
Form Assist Diyetisyeni

En Çok Okunanlar

Chia Tohumu Nedir? Faydaları Nelerdir? Nasıl Tüketebiliriz?
Chia Tohumu Nedir? Faydaları Nelerdir? Nasıl Tüketebiliriz?
Chia Tohumu Nedir? Ülkemizde son yıllarda popüler olan chia tohumu, besin içeriği açısından zengindir ve sıklıkla be...
Daha fazla
Dikkat Bu 4 Eksiklik Hafızayı Etkiliyor
Dikkat Bu 4 Eksiklik Hafızayı Etkiliyor
Dikkat Bu 4 Eksiklik Hafızayı Etkiliyor  Günlük hayatta sıkça duyulan ve her yaştan kişinin yakındığı bu durum aslın...
Daha fazla
Şişkinlik Hissini Ortadan Kaldıracak 5 Sihirli Egzersiz
Şişkinlik Hissini Ortadan Kaldıracak 5 Sihirli Egzersiz
Şişkinlik Hissini Ortadan Kaldıracak 5 Sihirli Egzersiz Hepimizin ortak problemi olan şişkinlik. Peki yok mu bunun b...
Daha fazla

Yorum yapın

Yorumların yayınlanabilmesi için onaylanması gerektiğini lütfen unutmayın